Afvallen

Een derde van je gewicht op Ozempic is spiermassa

· 5 min leestijd

Steeds meer mensen bij jou in de sportschool gebruiken GLP-1-medicijnen zoals Ozempic, Wegovy of Mounjaro. De kilo's vliegen eraf, de complimenten stromen binnen, en toch zie je soms iets vreemds gebeuren: diezelfde mensen worden slapper, niet strakker. Dat is geen inbeelding. Een flink deel van wat er op de weegschaal verdwijnt bij deze zogeheten GLP-1-medicijnen is spier, niet vet. En dat verandert hoe je als sporter met deze middelen moet omgaan.

Een derde van je afgevallen kilo's is geen vet

Volgens een meta-analyse uit 2026 in het vaktijdschrift Diabetes, Obesity and Metabolism, aangehaald door sportwetenschapsorganisatie NASM, bestond bij gebruikers van incretine-medicijnen zoals semaglutide en tirzepatide ongeveer 25 tot 39 procent van het totale gewichtsverlies uit vetvrije massa. Dat is dus niet alleen vet, maar ook spierweefsel, water en ander weefsel. Hetzelfde onderzoek liet wel zien dat programma's waarbij gewichtsverlies werd gecombineerd met krachttraining, een gunstiger verhouding tussen spier en vet overhielden dan programma's zonder training.

Dat sluit aan bij wat je waarschijnlijk al weet over afslanksupplementen: een pil of prik lost zelden alles op zonder dat je er zelf iets bij doet.

Waarom dat spierverlies een probleem is

Een review uit 2025 in Pharmacological Research, van onderzoekers onder leiding van Ceasovschih, bracht in kaart wat GLP-1-medicijnen met je spieren doen. De cijfers maken duidelijk waarom dat belangrijk is. Spierweefsel maakt bij een gezonde volwassene ongeveer 40 procent van het lichaamsgewicht uit, en neemt na een maaltijd tot 70 procent van de glucose op die je bloed binnenkomt. Verlies je spiermassa, dan verlies je dus ook een groot deel van je vermogen om bloedsuiker te verwerken.

De onderzoekers wijzen bovendien op een risico dat weinig mensen kennen: myosteatosis, vet dat zich tussen en in spiervezels nestelt zodra spieren verzwakken. Elke procent toename in dat spiervet hing in hun review samen met 7 procent meer risico op hart- en vaatziekten, los van hoeveel lichaamsvet iemand had. Ouderen, mensen met diabetes type 2 en vrouwen rond de overgang lopen volgens de review het grootste risico op dit soort sarcopene obesitas: wel lichter, maar relatief meer vet en minder spier dan voorheen.

Krachttraining is niet langer optioneel

De praktische conclusie die NASM uit het onderzoek trekt is simpel: wie op een GLP-1-medicijn afvalt, kan krachttraining niet meer zien als een extraatje naast cardio. Het wordt de belangrijkste tool om spiermassa te behouden terwijl het gewicht daalt. NASM adviseert twee tot vier krachttrainingen per week, opgebouwd rond grote samengestelde oefeningen zoals squats, deadlifts en rij- en duwbewegingen, met progressieve overload: iedere paar weken net iets meer gewicht, meer herhalingen of meer sets.

Dat is ook precies de les uit het ACSM-onderzoek naar trainen tot falen: je hoeft jezelf niet elke set helemaal leeg te trekken om spierbehoud te stimuleren, maar consistentie en opbouw tellen wel. Juist bij een flinke energiebeperking, zoals je die hebt op een GLP-1-medicijn met een sterk verminderde eetlust, is dat prikkel geven aan je spieren wat ze overeind houdt. Zonder die prikkel breekt je lichaam spierweefsel sneller af, simpelweg omdat het de energie en aminozuren ergens anders nodig denkt te hebben.

Hoeveel eiwit heb je dan nodig

Trainen alleen is niet genoeg als de bouwstenen ontbreken. NASM-voedingsauteur Heather Cherry noemt in een voedingsgids van het instituut ongeveer 1,6 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht als richtlijn om spiermassa te behouden tijdens gewichtsverlies, oftewel 0,73 gram per pond. Voor iemand van 70 kilo komt dat neer op zo'n 112 gram eiwit per dag, verdeeld over de maaltijden. Flink meer eten dan dat voegt volgens haar weinig extra voordeel toe.

Dat is precies waar het vaak misgaat bij GLP-1-gebruikers: het middel onderdrukt de eetlust zo sterk dat mensen simpelweg te weinig eten, laat staan genoeg eiwit. Een kippenfilet, kwark of een proteïneshake na je training is dan niet overdreven, maar noodzaak. Je handkracht en algehele kracht zeggen op de lange termijn meer over je gezondheid dan het getal op de weegschaal, en die bouw je niet op met een kaloriearm dieet zonder eiwit en zonder weerstand.

Wat je hier morgen mee doet in de sportschool

Gebruik je zelf een GLP-1-medicijn, of begeleid je iemand die dat doet? Zet dan krachttraining vast op twee tot vier dagen per week, met de nadruk op grote oefeningen die meerdere spiergroepen tegelijk aanspreken. Eet rond elke training een eiwitbron van een handpalm tot twee handpalmen groot, en verlies niet uit het oog dat een trager tempo van afvallen vaak beter is voor spierbehoud dan de snelste route naar een lager cijfer op de weegschaal.

Het middel zelf is geen probleem. Hoe je het inzet wel. Wie alleen minder eet en niet trilt onder een halterstang, levert een flink deel van zijn spieren in voor een cijfer. Wie train en eet alsof de spieren moeten blijven, houdt na het afvallen over wat telt: kracht, een werkende stofwisseling en een lichaam dat niet alleen lichter is, maar ook sterker.

F
Geschreven door Fleur Hendriks Sportwetenschapper

Fleur was professioneel turnster tot haar negentiende en maakte daarna de overstap naar krachttraining, wat haar hele kijk op fitness veranderde. Ze is gespecialiseerd in vrouwentraining en breekt graag mythes over zware gewichten en vrouwen. Haar motto is dat de weegschaal de slechtste metric is die er bestaat. Ze deelt haar kennis over voeding, supplementen en trainingsschema's met de nuance die ze in de online fitnesswereld vaak mist.